Alta Via 1

De etappe die de toon zet: vanaf de oever van het meer van Braies klim je in ruim twee uur boven de boomgrens, langs steile stenen trappen en kalkwanden, tot je bij Rifugio Biella op een rotsrichel op 2.327 meter uitkomt. Het beroemdste meer van de Dolomieten laat je achter terwijl de dagtoeristen nog wachten op hun bootje. Boven openbaart zich het amfitheater van de Croda del Becco, en vanaf de hut kijk je neer op bijna de hele route die nog voor je ligt.

De rustige dag, en de karstdag. Over het eindeloze kalkhoogland van het natuurpark Fanes-Senes-Braies wandel je tussen dolines en ponors, gaten waar beken spoorloos in de ondergrond verdwijnen, in het land van de Ladinische Fanes-sage. Op de kaart ziet deze dag er licht uit, maar het plateau houdt de hoogte vast en dat voel je. De dag eindigt bij Rifugio Fanes, de hut waar paden vanuit alle richtingen samenkomen.

De dag van het hoogste punt. Over rotsplaten en langs sneeuwvelden die tot ver in juli kunnen blijven liggen, klim je naar de Forcella del Lago, de stevigste klim van de hele route. Rifugio Lagazuoi wacht boven op 2.752 meter, met een terras waar je bij helder weer de hele Dolomietenlijn onder je ziet: Marmolada, Tofana, de Sella. Letterlijk onder je voeten liggen de tunnels waarin het Oostenrijkse en het Italiaanse front deze berg in de Eerste Wereldoorlog bevochten.

De marmeren piekdag, met de twee beroemdste hutten van de route. Eerst omlaag naar de Passo Falzarego, dan over de flank van de Tofana en langs de Cinque Torri, vijf kalktorens die als een klein fort boven het hoogland staan, naar Rifugio Nuvolau. Deze hut stamt uit 1883 en is een van de oudste van de Dolomieten, een kroon op een eigen topje met uitzicht in alle richtingen. Als de dagtoeristen met de lift zijn vertrokken, is het uitzicht van jou alleen.

Van de kroon van de Nuvolau daal je af naar de Passo Giau, met de Ra Gusela-rotsen nog een keer in het zicht. Daarna wordt het stil: over de weiden van Mondeval, waar jagers zevenduizend jaar geleden al leefden, loopt de route naar de enorme piramide van Pelmo. De dag eindigt bij Rifugio Città di Fiume aan de voet van die berg, een hut die je hoort aankomen: koebellen op de weide en een gastheer die op de hele route bekend staat om zijn gastvrijheid.

De Pelmo-dag, wat voelt als een erehaag voor de berg die de Bellunezen de troon van God noemen. Langs de steile flanken van de Pelmetto, met het dal van de Falzarego diep links onder je, klimt de route over de Forcella Ambrizola naar de groene weiden onder de Croda da Lago. Daarna verandert het landschap: het bos komt terug, en Palafavera ligt onverwacht dorps in een kom aan de voet van de Civetta, de muur der muren waar de route de komende dagen onderdoor loopt.

De Civetta-dag, met de grootste klim van de eerste helft. Over de larikshellingen boven Palafavera en langs het smaragdgroene meertje bij Rifugio Coldai, dat in de schaduw van de Civetta-muur ligt, loopt de route door naar het bos van de Val Corpassa. Rifugio Vazzoler, een klassieke CAI-hut, ligt diep tussen de bomen, en na dagen van hoogte is het geluid van een beek in plaats van wind het achtergrondgeluid.

De adempauze. Door het zachte bos van de Val Corpassa en langs oude militaire wegen uit de oorlogsjaren wandelt de route naar Rifugio Carestiato, onder de Moiazza-groep, een van de rustigste hoeken van de Alta Via. In het naburige Passo Duran is het dorpsleven terug: koffie op een terras, dagtoeristen met klimsetjes in hun rugzak en de blije gezichten van mensen die net de ferrata onder de Moiazza hebben gelopen.

De overgang naar het nationale park Dolomiti Bellunesi, de wilde helft die de laatste etappes zo stil maakt. Over rustig hoogland stijg je naar de Moschesin-pas, waar de ruïne van een Oostenrijks fort uit de Eerste Wereldoorlog de parkgrens bewaakt, en dan door rotsig bos naar Rifugio Sommariva al Pramperet op 1.857 meter. Vanaf hier is de massa een week geschiedenis: je deelt de route alleen nog met steenbokken en het weer.

De Van de Zità-dag, technisch de pittigste van de hele route. Langs de grote gletsjerdalen van de Van de Zità klim je over de Portela del Piazedel naar de zuidschouder op 2.395 meter, het hoogste punt dat je in het park over wandelpaden kunt bereiken. De beklimming vraagt om een rustige tred, want de paden zijn hier smal. Rifugio Pian de Fontana, klein en eenvoudig, ligt aan het einde van de dag in een stilte die je in de eerste week van de route niet eens kunt voorstellen: alleen steen, wind en het zachte geluid van de beek die het dal uit stroomt.

De kortste etappe en misschien wel de taaiste. Over rotsrichels en langs een soms bevroren geul klauter je naar de Forcella Marmol op 2.262 meter, en dan sta je bij de allerkleinste overnachtingsplek van de route: de bivak van Marmol hangt als een adelaarsnest onder de wanden van de Monte Schiara op 2.266 meter. Dit is de dag waarvoor je helder weer en stalen zenuwen nodig hebt, want hier bestaat geen gemakkelijke weg terug, en dat maakt de bivak zo'n beloning: wie hier slaapt, heeft dit verdiend.

De finale is een afdaling die je niet vergeet: via de gezekerde route van de ferrata Piero Rossi, aangelegd om de onneembare muur van de Schiara heen, verliest de trail bijna 1.500 meter in één ochtend tot Rifugio Settimo Alpini, en daarna wandel je door het dal van de Ardo verder naar Belluno. De kalkwanden van de Schiara torenen boven je uit als een vestingmuur, en onderaan voelt een asfaltweg absurd gewoon. In Belluno wacht na elf dagen de eerste stad: een espresso op het terras, een trein, en de vlakte van Veneto.